Aanvullende training Operationeel Leidinggevenden

Binnen het huidige VCA-stelsel is het diploma Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VCA (VOL-VCA) verplicht voor operationeel leidinggevenden en zzp'ers die bij of voor een VCA-gecertificeerd bedrijf werken. Maar sluiten opleiding en examen wel voldoende aan bij de behoefte? Hoe helpen we de operationeel leidinggevenden het verschil te maken? Uit onderzoek bleek hoe belangrijk de rol van de operationeel leidinggevende is en dat er op het gebied van vaardigheden die nodig zijn om veilig leiding te geven, verbeterpunten zijn. Als voorbeeld werd een praktijkopleidingsdeel uitgewerkt en in verschillende pilots getest. In 2024 kan naar verwachting de aanvullende praktijkgerichte opleiding worden geïntroduceerd. Deze is er op gericht de vaardigheden om veilig leiding te geven bij operationeel leidinggevenden te helpen verbeteren.

 

 

De huidige theoretische VOL-VCA opleiding is bedoeld om aan te tonen dat men over voldoende kennis van veiligheid, gezondheid en milieu beschikt. De opleiding stelt momenteel geen eisen aan wat een operationeel leidinggevende moet kunnen om veilig leiding te geven. De huidige VOL-VCA opleiding is vooral een kennis-uitbreiding van de VCA-basisopleiding (B-VCA).

Ontwikkelingsproces nieuwe aanpak: gedrag

In opdracht van SSVV deed Professor Ira Helsloot, verbonden aan de Radboud University in Nijmegen en Crisislab onderzoek naar verbetermogelijkheden. Zijn aanbevelingen zijn verwerkt in een training en lespakket die in diverse pilots in de industrie, de bouw, maar ook bij de rijksoverheid zijn ‘getoetst’. 

SSVV heeft op die basis in samenwerking met Tutorial een nieuwe training ontwikkeld waarbij de cursisten worden getraind in praktische vaardigheden die dagelijks komen kijken bij het veilig leidinggeven: de nodige feiten verzamelen en op een rij zetten, beslissen over de aanpak van het werk, communiceren met teamleden en in de gaten houden (monitoren) hoe het werk verloopt. Daarnaast stelt hij voor aandacht te geven aan communicatieve vaardigheden. Door naast de huidige VOL-VCA dit praktijkgericht opleidingsdeel ‘leiderschapsvaardigheden voor operationeel leidinggevenden VCA’ te organiseren, kan de behoefte aan training op het gebied van gedrag die aansluit op VOL VCA worden ingevuld.

Nieuwe training ‘Leiderschapsvaardigheden operationeel leidinggevende VCA’ (2,5 cursusdag met portfolio) 2024
De praktijkopleiding/training bestaat uit twee klassikale cursusdagen waarbij kennis wordt afgewisseld met oefeningen. Inhoudelijk wordt ingegaan op menselijk (on)veilig gedrag, effectieve communicatie (4G-model) en naturalistic decision making-principes met het FABCM-model als tool. Het FABCM-model wordt bijvoorbeeld ook gebruikt in brandweeropleidingen. De letters FABCM staan voor Feiten verzamelen, Analyseren, Besluiten, Communiceren en Monitoren. Deze vaardigheden worden geoefend aan de hand van scenario’s, met behulp van een trainingsacteur.

Daarna maken cursisten een portfolio met opdrachten waar de opgedane kennis in praktijk wordt gebracht. Op de opdrachten wordt feedback gegeven door de docent. In een afsluitend terugkomdagdeel worden de ervaringen uitgewisseld. Na afronding ontvangen de deelnemers een diploma ‘Leiderschapsvaardigheden voor operationeel leidinggevenden VCA’.

Over de precieze startdatum van de training, verwacht in Q1 2024, wordt nog gecommuniceerd.